قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
67
درة التاج ( فارسى )
كتاب حاضر نام و شهرت كتاب حاضر نام صحيح آن « درّة التاج لغرّة الدّباج » است ، و بقول حاجى خليفه ، و بمناسبت اينكه دوازده علم را شامل است بعدها به « أنموذج العلوم » معروف شده ، و جز حمد اللّه مستوفى در تاريخ گزيده ، مورّخين نام آن را « غرّة التاج » نوشتهاند ، و ظاهرا همين كتاب است ، - كه در السنه و افواه بيشتر مردم به « انبان ملا قطب » و بگفتهء بعضى به « هميان ملا قطب » معروف شده است . چنان كه از مقدمهء كتاب دانسته مىشود درّة التاج را مصنّف به خواهش امير دبّاج و در زمان فرمانروائى او در گيلان ساخته است ، - و چون دأب مصنّف است - كه در نامگذارى تصانيف خود اغلب نام كسى - كه در ساختن كتاب منظور نظر بوده - نيز رعايت مىنموده است ، ازين رو كتاب حاضر را با اشاره بنام « دبّاج » ، « درّة التاج لغرة الدّباج » ناميده است . تاريخ تصنيف كتاب حاضر اكنون دربارهء زمان تصنيف كتاب گوئيم ( باتّفاق نسخ ) : در كتاب حاضر در فنّ چهارم از جملهء چهارم كه در علم موسيقى است در فصل اوّل ، مصنّف صفى الدين عبد المؤمن ارموى را چنين دعا كرده است « سقى اللّه ثراه و جعل الجنّة مثواه « 1 » » و باز در فصل
--> ( 1 ) - فريد عصر و وحيد دهر ، الطف جهان ، افضل ايران ، صفى الملة و الدين ابى المفاخر ( ابى الفاخر - م ) الارموى سقى اللَّه ثراه و جعل الجنة مثواه ، كه در عمليات اين فن همانا ( نه همانا - م ) كسى به او رسيده باشد يا برسد در رسالهء شرفيّه برين سخنان شش ايراد كرده است : اول . . . . ( درة التاج ) .